Netwerk Roze FNV

Studiemiddag: “maak van sekseregistratie door overheid privacygevoelig gegeven”

Boektitel MV en verderDat de overheid in de basisregistratie personen (BRP)  ook vastlegt welk geslacht iemand heeft, is vanuit ideologisch oogpunt niet wenselijk, maar heeft op dit moment wel allerlei praktische voordelen. Het schrappen van geslachtsregistraties uit deze overheidsadministratie is op dit moment politiek niet haalbaar. Maar misschien maakt een voorstel om deze informatie als privacygevoelig te bestempelen wél kans in de huidige politieke omstandigheden.

Dat was grofweg de conclusie van de studiemiddag die de universiteit Utrecht, samen met het Utrecht Centre for  European Research into Family Law en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken op vrijdag 13 maart had belegd.
Marjolein van den Brink en Jet Tigchelaar van het UCERF presenteerden hun rapport “M/V en verder”, een wetenschappelijke studie die op verzoek van (inmiddels ex-) staatssecretaris Teeven was opgesteld over de mogelijkheid om de (regels rond) geslachtsregistratie in het BRP te veranderen. Zij kwamen tot de conclusie dat er op internationaal vlak bijvoorbeeld wel een aantal complicaties zullen opduiken, maar die eigenlijk geen onoverkomelijke barrières zijn. Opmerkelijk is dat Teeven in zijn samenvatting aan de Kamer aangeeft dat is gebleken dat het internationaal toch heel problematisch zou zijn.

Aan de studiemiddag werkten verder o.a. mee: Lisette Kuyper van het SCP, Carolien van de Lagemaat van het TransgenderNetwerk Nederland, GroenLinks-senator Margreet de Boer, Machteld Vink en Titia Loenen van de Universiteit Leiden, Philip Tijsma van het COC, Miriam van der Have van het Nederlands Netwerk Intersekse/DSD, Patrick Reijnen van de gemeente Amsterdam en Geertje Mak van de Radbouduniversiteit Nijmegen.

Seksereg-Utrecht1Waar vroeger de overheid de term “geslacht” vooral als uiterlijk kenmerk registreerde, is tegenwoordig de term veel meer een uitdrukking van hoe iemand zelf zijn geslacht ervaart. Recente wetgeving over transgenders maakt duidelijk dat mensen die anatomisch waarschijnlijk tot het ene geslacht gerekend zouden worden, zich op basis van hun eigen gevoel (en zoals ze zich maatschappelijk opstellen) tot “het andere” geslacht gerekend kunnen worden. Biologisch is er geen scherpe scheiding tussen twee geslachten. Maar mensen die “als man” ergens staan geregistreerd staan, komen wel in een hoop problemen als zij zich maatschappelijk presenteren “als vrouw” – en omgekeerd. Kunnen we die hele sekseregistratie niet overboord gooien? Of mensen die zich niet thuis voelen in het “hokje vrouw” of het “hokje man” de mogelijkheid geven om zich onder een derde hokje te laten registreren? Daar gingen de studie en de studiemiddag over.

Tegen het invoeren van een derde hokje waren veel bezwaren. De kans is groot dat de mensen die hiervan gebruik willen maken per definitie dan als “apart” bestempeld zullen worden en dat ze niet als normale burgers zullen worden behandeld; de wetgeving is er ook niet op ingesteld. Helemaal afschaffen van de registratie maakt het lastiger om allerlei statistische analyses toe te passen op de Nederlandse bevolking, hoewel er natuurlijk altijd met steekproeven kan worden gewerkt. Aan het eind van de middag leek er consensus te ontstaan dat de overheid het geslacht als privacygevoelig gegeven zou kunnen beschouwen; dat aan andere instanties en bedrijven verboden zou kunnen worden om geslachtsgegevens op te vragen, tenzij hier een gegronde reden voor zou bestaan, en dat de overheid de gegevens ook niet makkelijk zou kunnen doorgeven aan derden.
Een interessant debat, dat zeker follow-up verdient!